Każda hodowla zwierząt niesie za sobą ryzyko wystąpienia chorób zakaźnych. Nie inaczej jest w przypadku drobiu, któremu w szczególności zagraża ptasia grypa. Niestety wykryte ognisko zakażenia tą chorobą oznacza dla hodowcy likwidację stada, a tym samym duże straty finansowe. Aby zapobiec takiej sytuacji, należy wdrożyć odpowiednie działania, które mają na celu zminimalizować ryzyko rozprzestrzeniania się bakterii, wirusów czy grzybów. Określane są one jako bioasekuracja na fermach drobiu i regulowane przepisami, m.in. tymi, które weszły w życie 7 maja 2022 roku na podstawie Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie zarządzenia środków związanych z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków.

Czym jest bioasekuracja drobiu?

Biologiczna ochrona fermy (bioasekuracja) to czynności, które podejmuje się w celu zapobiegania wystąpienia ogniska zakażeń wirusami, pasożytami, bakteriami czy grzybami. W przypadku większych gospodarstw (rocznie średnio 350 sztuk drobiu) działania te zakładają stworzenie specjalnego planu bioasekuracji. Samo zastosowanie się do zasad bioasekuracji dotyczy jednak każdej fermy, niezależnie od jej wielkości.

Bioasekuracja fermy drobiu dzieli się na:

  • zewnętrzną – grypa ptaków najczęściej przenosi się za sprawą dzikiego ptactwa, dlatego tak ważne są działania mające na celu odizolowanie hodowli od dziko żyjących zwierząt. Jakie działania obejmuje zatem zewnętrzna bioasekuracja? Drób można chronić poprzez takie czynności jak zabezpieczenie obiektu inwentarskiego, regularne czyszczenie i odkażanie wybiegu, zadbanie o odpowiednie ogrodzenie, ograniczenie osób odwiedzających fermę, weryfikowanie pracowników pod kątem znajomości zasad bioasekuracji, każdorazowa dezynfekcja narzędzi wprowadzanych na teren obiektu;
  • wewnętrzną – są to wszelkie działania mające na celu zapobieganie transmisji drobnoustrojów na terenie fermy, co obejmuje zarządzanie zdrowiem stada, czy dbanie o higienę obiektu w tym regularne czyszczenie i dezynfekcja.

Zasady bioasekuracji

Wymagania wobec hodowców są przedstawione przede wszystkim w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 września 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych mających zastosowanie do drobiu i jaj wylęgowych oraz Rozporządzeniu MRiRW z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie zarządzenia środków związanych z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków. 

Podstawowe zasady bioasekuracji nakazują:

  • zabezpieczenie drobiu przed korzystaniem ze zbiorników wodnych, do których ma dostęp dzikie ptactwo;
  • zabezpieczenie paszy i ściółki dla drobiu przed kontaktem z dzikim ptactwem, gryzoniami oraz ich odchodami;
  • pojenie i karmienie drobiu w zamkniętym obiekcie lub na osłoniętym i zabezpieczonym przed dzikim ptactwem terenie; 
  • przegląd stada pod kątem niepokojących objawów;
  • informowanie Inspekcji Weterynaryjnej w przypadku wystąpienia  w stadzie objawów mogących sugerować grypę ptaków lub inną zakaźną chorobę.

Ponadto w przypadku gospodarstw, prowadzących działalność nadzorowaną istnieje konieczność stosowania przez pracowników odzieży ochronnej, dezynfekcji obuwia, sprzętów i narzędzi. Ważne jest również przechowywanie odpowiedniej dokumentacji, czy wyposażenie gospodarstwa w niezbędne środki do dezynfekcji. Do ich przetrzymywania powinno być osobne miejsce. Hodowcy w nadzorowanych gospodarstwach muszą również odpowiednio dbać o otoczenie obiektu inwentarskiego.

Istotny jest również fakt, że od gospodarstw, w których w ciągu roku utrzymywanych jest średnio 350 sztuk drobiu, wymaga się stworzenia specjalnego planu bioasekuracji.

Bioasekuracja na fermach drobiu. Podsumowanie

Każdy hodowca, bez wyjątku, powinien stosować się do obowiązujących zasad, jakie stawia przed nim bioasekuracja. Drób i jego zdrowie to bowiem nie wszystko. W ramach podjętych działań zapewnia się również bezpieczeństwo pracownikom fermy oraz bezpieczeństwo zdrowia publicznego. Jest to już nie tylko ekonomia, ale także ogromna odpowiedzialność. Lepiej jest zatem zapobiegać niż później mierzyć się z przykrymi konsekwencjami.