Afrykański Pomór Świń (ASF) – co to jest, zagrożenia i jak zapobiegać

Afrykański Pomór Świń (ASF) to zakaźna i zaraźliwa choroba wirusowa świń domowych, świniodzików oraz dzików. Choroba nie stanowi zagrożenia dla ludzi, ale dla hodowli trzody chlewnej oznacza poważne konsekwencje produkcyjne i ekonomiczne. W zakażonym stadzie śmiertelność może sięgać nawet 100%, a potwierdzenie ogniska wiąże się z koniecznością podjęcia działań przewidzianych w przepisach dotyczących zwalczania choroby. W Polsce ASF występuje od 2014 roku, a problem pozostaje istotny również na poziomie całej Unii Europejskiej. Według najnowszych danych EFSA w 2025 roku w państwach UE odnotowano 585 ognisk ASF u świń domowych, o 76% więcej niż rok wcześniej, oraz 11 036 ognisk u dzików.

ASF może mieć różny przebieg kliniczny, dlatego samo rozpoznanie choroby na podstawie objawów nie zawsze jest możliwe. Szczególną uwagę hodowcy powinny zwrócić nagłe padnięcia świń, wysoka gorączka sięgająca 40,5–42°C, sinienie lub zaczerwienienie skóry, liczne wybroczyny, duszność, wymioty, biegunka, niedowład zadu oraz objawy nerwowe. U części zwierząt gorączka może występować bez wyraźnych innych symptomów, a w niektórych przypadkach nagłe padnięcia mogą być pierwszym sygnałem problemu w stadzie. Przy podejrzeniu ASF należy niezwłocznie skontaktować się z właściwym powiatowym lekarzem weterynarii, ponieważ potwierdzenie lub wykluczenie choroby wymaga odpowiedniej diagnostyki laboratoryjnej.

Jak ASF może trafić do gospodarstwa?

Wirus ASF może być przenoszony zarówno bezpośrednio pomiędzy zakażonymi zwierzętami, jak i pośrednio przez skażone przedmioty i materiały. Szczególne znaczenie ma możliwość mechanicznego przeniesienia wirusa przez ludzi, pojazdy, obuwie, odzież, sprzęt oraz wyposażenie wykorzystywane w gospodarstwie. Ryzyko stanowi również kontakt z zakażonymi dzikami, skażoną paszą, resztkami żywności oraz materiałem biologicznym pochodzącym od zakażonych zwierząt. Właściwa bioasekuracja musi więc obejmować nie tylko samą chlewnię, ale cały obszar gospodarstwa i wszystkie drogi, którymi wirus może zostać wniesiony lub wwieziony.

Podstawowe zasady ograniczania ryzyka ASF obejmują między innymi:

• ograniczenie dostępu osób postronnych do budynków, w których utrzymywane są świnie,
• stosowanie odzieży i obuwia przeznaczonych do pracy przy zwierzętach oraz przestrzeganie zasad higieny,
• dezynfekcję obuwia, rąk, pomieszczeń, sprzętu i wyposażenia,
• czyszczenie i dezynfekcję pojazdów oraz sprzętu wprowadzanych na teren gospodarstwa,
• zabezpieczenie chlewni, magazynów pasz i ściółki przed dostępem dzikich zwierząt,
• niekupowanie świń z nieznanego źródła i niewprowadzanie do gospodarstwa zwierząt bez wymaganej dokumentacji weterynaryjnej.

Szczególne znaczenie ma prawidłowe mycie i dezynfekcja. Zabrudzenia organiczne, takie jak kał, mocz, resztki paszy czy inne pozostałości znajdujące się na powierzchniach, powinny zostać najpierw dokładnie usunięte. Dopiero oczyszczone powierzchnie należy poddać dezynfekcji przy zastosowaniu preparatu dobranego do rodzaju powierzchni, sposobu aplikacji i zakresu działania. W gospodarstwach utrzymujących trzodę chlewną można wykorzystać MIROVIR – płynny preparat dezynfekujący zawierający aldehyd glutarowy oraz IV-rzędowe sole amonowe, przeznaczony do profesjonalnej dezynfekcji pomieszczeń, wyposażenia, sprzętu i środków transportu.

Pobierz ulotkę z preparatami, które przygotowaliśmy z myślą o branży trzody chlewnej:

Kliknij miniaturę, aby pobrać PDF