Ptasia grypa to jedno z największych zagrożeń dla przemysłu drobiarskiego – szybko się rozprzestrzenia i wykazuje wysoki poziom śmiertelności. W niektórych przypadkach wirus ptasiej grypy może być również niebezpieczny dla ludzi. Jak dotąd nie udało się opracować szczepionki na tę wysoce zjadliwą grypę ptaków. Dlatego tak ważne jest wprowadzenie wszelkich środków, które mogą pomóc w jej zapobieganiu. Najbardziej sprawdzonym sposobem jest odpowiednia higiena – skrupulatne dbanie o utrzymanie czystości oraz odpowiednia dezynfekcja. 

Co to jest ptasia grypa?

Ptasia grypa określana jako wysoce zjadliwa grypa ptaków jest zakaźną chorobą wirusową. Wywołuje ją wirus typu A, a dokładniej niektóre jego szczepy podtypów H5 i H7. Najbardziej podatne na zakażenie tym wirusem są niemal wszystkie gatunki ptaków domowych oraz dziko żyjących, w tym kury, kaczki, gęsi, indyki, perliczki, bażanty, przepiórki i kuropatwy. Zakażenie ptasią grypą następuje najczęściej drogą oddechową i pokarmową.

Ptasia grypa – objawy u ptaków

Wirus ptasiej grypy w niektórych przypadkach ma gwałtowny przebieg i wykazuje wysoki poziom śmiertelności. Dotyczy to przede wszystkim kur i indyków, z kolei w innych – mogą, ale nie muszą pojawiać się objawy. Dzieje się tak najczęściej wśród gęsi oraz kaczek. Niestety ten drugi przypadek jest większym zagrożeniem, ponieważ wirus rozprzestrzenia się niepostrzeżenie. 

Ptasia grypa – objawy u ptaków to przede wszystkim:

  • spadek apetytu i pragnienia,
  • drgawki,
  • porażenie skrzydeł,
  • skręt szyi,
  • wygięcie szyi w stronę grzbietu,
  • chwiejny chód,
  • sine zabarwienie grzebienia,
  • duszności,
  • biegunka,
  • osowiałość,
  • zmniejszona produkcja jaj. 

Wskazówkę, że ptaki zaatakował wirus ptasiej grypy, mogą stanowić również nastroszone pióra i gromadzenie się osobników w pobliżu źródeł ciepła. 

Źródła przenoszenia ptasiej grypy

Aby skutecznie zapobiegać pojawianiu się i rozprzestrzenianiu ptasiej grypy, oprócz znajomości charakterystycznych dla tej jednostki chorobowej objawów, należy zrozumieć również sposoby rozprzestrzeniania się wirusa. Najpoważniejsze zagrożenie stanowią dzikie ptaki, to one są najczęstszym nosicielem wirusa typu A. Przenoszą go nie tylko bezpośrednio, ale również poprzez pozostawione odchody, pióra czy resztki pokarmu, z którymi miały do czynienia. Kolejne zagrożenie stanowią ludzie, którzy nie przestrzegając podstawowych zasad higieny, mogą przenosić wirusa, na butach czy odzieży. Szczególną uwagę należy również zwracać na pojazdy wjeżdżające na teren fermy drobiu. w szczególności te, które krążą po różnych hodowlach i tym samym mogą transmitować wirusa, chociażby na plandece czy bieżnikach opon.

Ptasia grypa – zapobieganie

Brak skutecznej szczepionki na ptasią grypę wymusza na hodowcach wprowadzenie wszelkich możliwych środków zapobiegawczych. 

Ptasia grypa – zapobieganie poprzez:

  • zminimalizowanie kontaktu z dzikim ptactwem – należy przede wszystkim zabezpieczyć paszę, ściółkę i wodę przeznaczone dla drobiu, tak by nie miały kontaktu z dziko żyjącymi ptakami. Najbezpieczniej jest karmić i poić drób w zamkniętym obiekcie. Warto również regularnie kontrolować stan ogrodzenia i budynku i zabezpieczyć przed dzikimi zwierzętami;
  • odpowiednia higiena – regularne czyszczenie i dezynfekowanie kurnika. Przed każdym wejściem do budynku inwentarskiego powinny znajdować się maty dezynfekcyjne, w których regularnie należy wymieniać środek do dezynfekcji. Ważne jest także regularne sprzątanie obszaru wokół nich. Ponadto wszystkie przedmioty powinny mieć swoje stałe miejsce, a urządzenia do czyszczenia powinny zawsze znajdować się wewnątrz kurnika. Ważną rolę w odpowiedniej higienie odgrywa odpowiedni dobór środków do mycia i dezynfekcji oraz ich stężenia. Kluczowe jest również gruntowne czyszczenie i dezynfekowanie budynku każdorazowo przy wymianie stada;
  • kontrola dostępu do terenu fermy i budynków inwentarskich – powinno się do minimum ograniczyć możliwość przemieszczania się pracowników pomiędzy obiektami znajdującymi się na terenie hodowli, dbać o odpowiednią ochronę poprzez stosowanie odzieży i butów ochronnych. Niezwykle ważne jest również edukowanie pracowników, a także ograniczenie wstępu na teren hodowli osobom niepowołanym. Z kolei każda osoba, która pojawia się na terenie fermy za zgodą właściciela, powinna założyć odzież ochronną i zastosować wszelkie pozostałe środki zapobiegawcze;
  • ograniczenie wjazdu pojazdów na teren hodowli – w miarę możliwości należy ograniczyć wjazd pojazdów, a jeśli nie jest to możliwe, to należy jasno wytyczyć drogi wjazdu i wyjazdu oraz dokładnie zdezynfekować każdy pojazd;
  • przegląd stada pod kątem niepokojących objawów – nieustannie należy monitorować stado pod kątem niepokojących objawów, a jeśli te się pojawią, niezwłocznie należy powiadomić Inspekcję Weterynaryjną.

W jaki jeszcze sposób można zwalczyć wirusa ptasiej grypy?

Niezależnie od ilości wprowadzonych środków zapobiegawczych wirus ptasiej grypy może niepostrzeżenie wedrzeć się do wnętrza kurnika. Klasycznym przykładem jest zainfekowanie kilku osobników, które nie zostało zarejestrowane i wymiana stada. W przypadku, gdy pomiędzy jego wymianą nie zostanie przeprowadzone gruntowne czyszczenie i dezynfekcja wśród nowych ptaków szybko rozprzestrzeni się choroba. To, co warto jeszcze wiedzieć, to fakt, że wirus typu A jest możliwy do unieszkodliwienia w temperaturze powyżej 60°C, przy zastosowaniu odpowiednich środków dezynfekcyjnych czy utleniaczy (m.in. rozpuszczalników lipidowych czy sody dedocylosiarczanu). A skoro czyszczenie i dezynfekcja stanowią najlepszą ochronę przed wystąpieniem ptasiej grypy, to warto zadbać o odpowiedniego dostawcę tego typu środków, który oprócz ich sprzedaży oferuje pomoc w ich doborze i stosowaniu. Na taką pomoc możesz liczyć w InvestaChem.